หลังจดทะเบียนบริษัทในประเทศไทย ควรเริ่มจัดระบบบัญชีก่อนขายสินค้าหรือบริการและก่อนจ่ายเงินให้ผู้ขายครั้งแรก โดยกำหนดผู้ทำบัญชี รวบรวมเอกสารบริษัท ตกลงหน้าที่อนุมัติ และทดสอบว่ารายการหนึ่งรายการเข้าสู่บัญชีอย่างไร การปิดบัญชีรายเดือนครั้งแรกควรได้ยอดที่กระทบแล้ว รายการปัญหาที่ยังไม่คลี่คลาย และแผนงานสำหรับงวดถัดไปที่ชัดเจน
90 วันในบทความนี้เป็นกรอบวางแผนการทำงาน ไม่ใช่ระยะผ่อนผันตามกฎหมาย บริษัทจำกัดที่จัดตั้งตามกฎหมายไทยต้องเริ่มทำบัญชีตั้งแต่วันที่จดทะเบียน ตามมาตรา 9 แห่ง พระราชบัญญัติการบัญชีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แม้ยังเปิดบัญชีธนาคารไม่ได้หรือยังไม่มียอดขายในเดือนนั้น วันเริ่มทำบัญชีก็ไม่เลื่อนออกไป
บทความนี้เน้นบริษัทจำกัดที่เพิ่งจดทะเบียนในประเทศไทยและรอบการทำบัญชีช่วงแรก หากได้รับส่งเสริมการลงทุนจาก BOI มีธุรกรรมต่างประเทศ ดำเนินกิจการที่อยู่ภายใต้การกำกับเฉพาะ หรือเป็นนิติบุคคลประเภทอื่น อาจต้องเตรียมงานเพิ่มเติมตั้งแต่เริ่มต้น
แผนงานบัญชีสำหรับ 90 วันแรก
ใช้แต่ละช่วงต่อไปนี้เพื่อแบ่งงาน และเลื่อนงานให้เร็วขึ้นเมื่อมีธุรกรรม วันเริ่มงานของพนักงาน หรือกำหนดยื่นแบบที่เกี่ยวข้อง
| ช่วงการทำงาน | งานหลัก | ผู้ประสานงาน | หลักฐานว่าระบบเริ่มทำงานได้ |
|---|---|---|---|
| วันจดทะเบียนและสัปดาห์แรก | ยืนยันรอบบัญชี เอกสารบริษัท หน้าที่รับผิดชอบ และที่จัดเก็บเอกสาร วางแผนเปิดบัญชีธนาคารและเลือกระบบบัญชี | กรรมการบริษัทและผู้ทำบัญชี | บันทึกการตั้งระบบที่ระบุผู้รับผิดชอบ วันปิดบัญชีครั้งแรก และงานที่ยังค้าง |
| ธุรกรรมแรกและสิ้นเดือนแรก | ตรวจการออกใบแจ้งหนี้ การซื้อ การอนุมัติจ่ายเงิน และภาษีตามกิจกรรมจริง กระทบยอดงวดแรก | ทีมปฏิบัติการ ผู้อนุมัติจ่ายเงิน และผู้ทำบัญชี | รายการบัญชีเชื่อมถึงเอกสารประกอบ มีงบกระทบยอดธนาคาร รายงานชุดแรก และรายการประเด็นค้าง |
| รอบถัดไปจนถึงวันที่ 90 | แก้ข้อบกพร่อง ปิดบัญชีรายเดือนซ้ำ และปรับขั้นตอน ทบทวนหน้าที่ที่กำลังจะถึงกำหนดและเงินสดที่ต้องใช้ | กรรมการหรือผู้รับผิดชอบการเงินร่วมกับผู้ทำบัญชี | ประเด็นค้างลดลง รายงานได้รับการทบทวน และยืนยันผู้รับผิดชอบของงวดถัดไปแล้ว |
เลื่อนตารางไปด้านข้างเพื่อดูทุกคอลัมน์
ไม่ต้องรอถึงวันที่ 90 จึงขอรายงาน ควรตกลงวันปิดบัญชีและวันส่งรายงานครั้งแรกตั้งแต่เริ่มงานบัญชี
สัปดาห์แรก: จัดเอกสารและกำหนดหน้าที่
ยืนยันรอบบัญชีและผู้ทำบัญชี
บันทึกวันจดทะเบียน วันสิ้นรอบบัญชีปีแรก และผู้รับผิดชอบจัดทำบัญชี พระราชบัญญัติการบัญชีกำหนดให้ปิดบัญชีครั้งแรกภายใน 12 เดือนนับจากวันเริ่มทำบัญชี และกำหนดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนด ดูมาตรา 10 และมาตรา 19 แห่ง พระราชบัญญัติการบัญชี
ตกลงขอบเขตงานตั้งระบบครั้งแรกและงานประจำเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุวันตัดรับเอกสาร ภาษาของรายงาน รายงานที่จะได้รับ และผู้จัดเตรียม ผู้อนุมัติ ผู้ยื่นแบบ และผู้จ่ายภาษีสำหรับแบบที่เกี่ยวข้อง กรรมการบริษัทและสำนักงานบัญชีภายนอกควรใช้ตารางงานร่วมกัน แม้บริษัทมีรายการเพียงเล็กน้อย
รอบบัญชีแรกอาจสั้นกว่าหนึ่งปีเต็ม ตัวอย่างเช่น คำถามที่พบบ่อย ภ.ง.ด.51 ของกรมสรรพากร ข้อ 9 อธิบายว่าบริษัทที่มีรอบบัญชีแรกไม่ครบ 12 เดือนไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 สำหรับรอบนั้น ข้อยกเว้นนี้ไม่ได้ยกเลิกหน้าที่อื่น ควรให้ผู้ทำบัญชีระบุแบบที่ต้องยื่นโดยอิงรอบบัญชีและกิจกรรมจริงของบริษัท คู่มือแบบภาษีไทย ของเราอธิบายแบบยื่นแต่ละกลุ่ม
รวมข้อมูลบริษัทและจัดขั้นตอนรับส่งเอกสาร
รวบรวมเอกสารจดทะเบียน ชื่อบริษัท ที่อยู่จดทะเบียน เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ผู้มีอำนาจลงนาม และทะเบียนภาษีที่มีอยู่ไว้ด้วยกัน ใช้ข้อมูลที่ยืนยันแล้วนี้ในการสร้างข้อมูลลูกค้าและผู้ขาย
กำหนดว่าทีมจะเก็บใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ สัญญา และหลักฐานการจ่ายเงินที่ใด รายการบัญชีแต่ละรายการควรตรวจย้อนกลับถึงเอกสารประกอบได้ ตกลงว่าใครเก็บต้นฉบับและส่งสำเนาให้ผู้ทำบัญชีอย่างไร การมีโฟลเดอร์รูปถ่ายเพียงอย่างเดียวยังไม่ยืนยันว่าเอกสารที่จำเป็นครบถ้วนทั้งหมด
กำหนดหน้าที่สามส่วนให้ชัดเจน:
- ทีมปฏิบัติการ: ส่งเอกสารและอธิบายว่าซื้อ ขาย หรือตกลงเรื่องใด
- ผู้ทำบัญชี: บันทึกรายการ ตรวจวิธีปฏิบัติทางบัญชีและภาษี และแจ้งคำถามที่ยังไม่ได้ข้อสรุป
- ผู้อนุมัติของบริษัท: ยืนยันรายการและอนุมัติการจ่ายเงินกับการยื่นแบบภายในขอบเขตที่ตกลง
บริษัทขนาดเล็กอาจให้คนเดียวทำหลายหน้าที่ได้ แต่ควรระบุชื่อผู้รับผิดชอบของแต่ละขั้นตอน เพื่อไม่ให้คำถามที่ยังไม่มีคำตอบถูกเข้าใจว่าอนุมัติแล้ว
วางแผนบัญชีธนาคารและข้อมูลตั้งต้น
ตรวจสอบเอกสารที่ต้องใช้และสิทธิการเข้าถึงกับธนาคาร จัดวิธีรับรายการเดินบัญชีที่ครบถ้วนสำหรับบัญชีบริษัททุกบัญชี รวมถึงแพลตฟอร์มรับชำระเงินที่ใช้ในกิจการ แยกสิทธิอนุมัติการจ่ายเงินออกจากสิทธิที่ให้เพื่อทำงานบัญชี
เก็บหลักฐานการชำระทุน เงินกู้ เงินมัดจำ และการซื้อช่วงเริ่มต้น ให้ผู้ทำบัญชีกระทบข้อมูลตั้งต้นกับเอกสารจดทะเบียนและเอกสารแหล่งเงิน แทนการบันทึกยอดยกมาเพียงก้อนเดียวโดยไม่มีคำอธิบาย
หากผู้ก่อตั้งออกค่าใช้จ่ายตั้งบริษัทจากเงินส่วนตัว ให้เก็บใบแจ้งหนี้หรือใบเสร็จ หลักฐานการจ่าย วันที่จ่าย วัตถุประสงค์ทางธุรกิจ และรายการที่ต้องการเบิกคืนไว้ด้วยกัน ให้ผู้ทำบัญชีประเมินวิธีบันทึกแต่ละรายการและความเพียงพอของเอกสารภาษี การจ่ายจากเงินส่วนตัวไม่ได้เป็นรายได้จากการขายโดยอัตโนมัติ และใบเสร็จในชื่อผู้ก่อตั้งก็ไม่ควรถูกถือเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีของบริษัทหรือภาษีซื้อโดยอัตโนมัติ
ธุรกรรมแรก: ทดสอบขั้นตอนก่อนใช้ซ้ำ
เมื่อเริ่มมีกิจกรรมจริง ให้ทดสอบเส้นทางเอกสารทั้งหมดจากธุรกรรมจริงหนึ่งรายการ ก่อนหน้านั้นสามารถตรวจตัวอย่างรูปแบบเอกสารได้ โดยไม่ต้องออกเอกสารขายที่ไม่มีธุรกรรมจริงหรือยื่นแบบภาษีเพื่อทดสอบ
ใบแจ้งหนี้ลูกค้าฉบับแรก
ตรวจข้อมูลบริษัทและลูกค้า เลขที่เอกสาร รายละเอียด วันที่ เงื่อนไขการชำระเงิน และสถานะ VAT ตกลงวิธีบันทึกใบลดหนี้ การคืนเงิน หรือเอกสารยกเลิก เพื่อให้ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงย้อนหลังได้
ยืนยันวิธีปฏิบัติด้าน VAT ก่อนตั้งค่าใบแจ้งหนี้ การจดทะเบียนบริษัทและการจดทะเบียน VAT เป็นคนละเรื่อง และคำตอบขึ้นอยู่กับลักษณะกิจการจริง ดู คู่มือจดทะเบียน VAT สำหรับเกณฑ์รายได้ รายการเตรียมเอกสาร และหน้าที่หลังจดทะเบียน แจ้งผู้ทำบัญชีหากมีลูกค้าต่างประเทศหรือกิจกรรมหลายประเภท แทนการสมมติว่าแบบเอกสารเดียวใช้ได้กับทุกการขาย
การจ่ายเงินให้ผู้ขายครั้งแรก
ตรวจให้สัญญาหรือใบสั่งซื้อ ใบแจ้งหนี้ของผู้ขาย และคำสั่งจ่ายเงินตรงกัน ยืนยันผู้รับเงินและประเภทรายการก่อนพิจารณาว่าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่ ผู้จ่ายเงินต้องทราบยอดที่อนุมัติและยอดหักภาษีที่เกี่ยวข้องก่อนโอนเงิน
คู่มือ ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 ของเราอธิบายข้อมูลที่ต้องใช้ประกอบการพิจารณานี้ เก็บหลักฐานการจ่ายเงินให้ผู้ขาย หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายถ้ามี และหลักฐานการยื่นแบบที่เกี่ยวข้องให้เชื่อมถึงรายการเดียวกัน
พนักงานคนแรกหรือระบบใหม่
หากเริ่มจ้างพนักงาน ให้ทบทวนการขึ้นทะเบียนในฐานะนายจ้าง ข้อมูลคำนวณเงินเดือน การอนุมัติ และการขึ้นทะเบียนที่เกี่ยวข้องก่อนรอบเงินเดือนแรก ตกลงว่าใครแจ้งการเปลี่ยนแปลงค่าจ้างหรือข้อมูลเวลาทำงานให้ทีมเงินเดือน และใครอนุมัติยอดจ่ายสุดท้าย บริการเงินเดือนของ YPN อธิบายงานที่เราช่วยดูแลได้
หากใช้ซอฟต์แวร์ใหม่ ให้ทดสอบรายการขาย ซื้อ รับเงิน และจ่ายเงินร่วมกับผู้ทำบัญชี ตรวจการตั้งค่าภาษีและยอดยกมาก่อนนำเข้าข้อมูลที่เหลือ YPN มี บริการตั้งค่าและอบรมโปรแกรมบัญชี รวมถึง FlowAccount โดยควรเลือกให้เหมาะกับกิจกรรมและขั้นตอนเอกสารของบริษัท
ปิดบัญชีเดือนแรก: ตรวจว่ารายงานบอกอะไรจริง
ยอดเงินในธนาคารเพียงอย่างเดียวไม่อธิบายใบแจ้งหนี้ที่ยังเก็บเงินไม่ได้ บิลผู้ขาย เงินที่ผู้ก่อตั้งนำเข้า หรือเอกสารที่ยังขาด ขอรายงานตามที่ตกลงและรายละเอียดการกระทบยอดที่รองรับรายงานนั้น
ใช้รายการตรวจสอบนี้ในการปิดบัญชีครั้งแรกและทำซ้ำในรอบต่อไป:
| จุดที่ตรวจ | คำถามที่ต้องได้ข้อสรุป | หลักฐานที่เก็บ |
|---|---|---|
| ธนาคารและแพลตฟอร์มรับชำระเงิน | ยอดที่บันทึกแต่ละบัญชีตรงกับรายการเดินบัญชีหรือไม่ มีรายการใดยังจับคู่ไม่ได้ | งบกระทบยอดและคำอธิบายรายการค้าง |
| การขายและการรับชำระ | ใบแจ้งหนี้บันทึกเพียงครั้งเดียวหรือไม่ และยอดใดยังไม่ได้รับชำระ | บันทึกการขาย หลักฐานรับเงิน และรายการลูกหนี้ |
| การซื้อและการจ่ายเงิน | บิล เงินทดรอง และการจ่ายเงินมีเอกสารรองรับและอยู่ในงวดที่ถูกต้องหรือไม่ | เอกสารผู้ขาย การอนุมัติ และรายการเจ้าหนี้ |
| เงินจากผู้ก่อตั้งและการเบิกคืน | แยกทุน เงินกู้ และค่าใช้จ่ายได้หรือไม่ | หลักฐานแหล่งเงินและรายการเบิกคืนที่ตรวจแล้ว |
| แบบยื่นที่เกี่ยวข้อง | ใครอนุมัติ ยื่นแบบ และจ่ายเงิน และหลักฐานใดยืนยันว่าเสร็จแล้ว | ตารางงานที่ยืนยันแล้ว หลักฐานอนุมัติ ใบรับการยื่นแบบและการจ่ายเงิน |
| ข้อจำกัดของรายงาน | ยอดใดยังเป็นยอดเบื้องต้น และใครจะหาข้อสรุป | รายการประเด็นค้างพร้อมผู้รับผิดชอบและวันที่ต้องแก้ให้เสร็จ |
เลื่อนตารางไปด้านข้างเพื่อดูทุกคอลัมน์
สำหรับแต่ละประเด็นที่ยังไม่ได้ข้อสรุป ให้ระบุงวด จำนวนเงินเท่าที่ทราบ เอกสารที่ขาด ผู้รับผิดชอบ และผลต่อรายงานหรือการยื่นแบบ รายงานที่ระบุว่าเป็นฉบับสุดท้ายไม่ควรทำให้ทีมไม่ทราบว่ายังมียอดสำคัญที่ตรวจสอบไม่เสร็จ
บริการทำบัญชีและรายงานการเงินของ YPN ครอบคลุมการบันทึกรายการ การกระทบยอด และการจัดทำรายงานการเงิน ยืนยันรายการรายงานและกำหนดส่งในข้อตกลงว่าจ้าง งานตั้งระบบ งานจัดการบัญชีค้าง และงานประจำปีควรมีขอบเขตชัดเจนแยกกัน
จนถึงวันที่ 90: ทำให้การปิดบัญชีรายเดือนทำซ้ำได้
ทบทวนว่าการปิดบัญชีครั้งแรกติดขัดตรงไหน ผู้ขายส่งเอกสารไม่ครบหรือไม่ ค่าใช้จ่ายได้รับอนุมัติหลังจ่ายไปแล้วหรือไม่ สำนักงานต่างประเทศต้องการรายงานอีกรูปแบบหนึ่งหรือไม่ แก้ต้นเหตุที่เกิดซ้ำและมอบหมายให้ผู้ที่ปรับขั้นตอนได้เป็นผู้รับผิดชอบ
ในการปิดบัญชีแต่ละรอบถัดไป ให้ทบทวนเงินในธนาคาร การเก็บเงินลูกค้า การจ่ายผู้ขายที่กำลังจะถึงกำหนด และค่าใช้จ่ายจากแผนจ้างงานหรือซื้อทรัพย์สิน ถามว่าเอกสารที่ขาดส่งผลต่อตัวเลขอย่างไรก่อนใช้ตัวเลขนั้นตัดสินใจใช้เงิน และทบทวนด้วยว่ากิจกรรมที่เปลี่ยนไปทำให้มีเรื่องขึ้นทะเบียนหรือยื่นแบบเพิ่มเติมหรือไม่
แม้บริษัทยังไม่มียอดขาย ก็ต้องเก็บเอกสารและทบทวนสถานะต่อไป ความเคลื่อนไหวของทุน ค่าธรรมเนียมธนาคาร และค่าใช้จ่ายตั้งต้นอาจยังต้องบันทึก ถามว่าแบบใดต้องยื่นตามสถานะการขึ้นทะเบียนและธุรกรรมของบริษัท แทนการถือว่า “ไม่มีรายได้” หมายถึงไม่ต้องทำอะไรเลย
เมื่อสิ้นสุดกรอบวางแผนนี้ บริษัทควรมีระบบเอกสารที่ติดตามได้ ข้อมูลตั้งต้นที่ตรวจแล้ว การปิดบัญชีที่ทำซ้ำได้ รายงานที่เข้าใจ และผู้รับผิดชอบที่ชัดเจนสำหรับหน้าที่ถัดไป ช่องว่างที่ยังเหลือควรมองเห็นได้และมีแผนแก้ไข
กำลังวางระบบบัญชีให้บริษัทใหม่ใช่ไหม
YPN ช่วยดูแล การจดทะเบียนบริษัทและการตั้งระบบบัญชีหลังจดทะเบียน แจ้งวันจดทะเบียน ลักษณะกิจการ วันสิ้นรอบบัญชีแรก สถานะ VAT ธุรกรรมที่คาดว่าจะมี และแผนจ้างพนักงาน เพื่อพูดคุยขอบเขตงานตั้งต้นและงานบัญชีประจำที่เหมาะกับบริษัท
